FASTag स्टिकर न फाडता बँक बदला! FASTag मध्ये सुरू झाली ‘सिम पोर्ट’सारखी क्रांती

वाहनचालकांसाठी राजमार्गयात्रा’ या अधिकृत ॲपवरून ‘वन टॅग’ सुविधा सुरू

100

FASTag स्टिकर न फाडता बँक बदला ! FASTag मध्ये सुरू झाली ‘सिम पोर्ट ’सारखी क्रांती

वाहनचालकांसाठी ‘राजमार्गयात्रा’ या अधिकृत ॲपवरून ‘वन टॅग’ सुविधा सुरू

नवी दिल्ली : एन वाय नवा भारत डिजिटल न्यूज नेटवर्क

राष्ट्रीय महामार्गांवरून प्रवास करणाऱ्या देशभरातील कोट्यवधी वाहनचालकांसाठी भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) अत्यंत मोठा आणि दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. आता मोबाईल क्रमांकाप्रमाणेच वाहनावरील ‘फास्टॅग’ (FASTag) देखील एका बँकेतून दुसऱ्या बँकेत थेट पोर्ट करता येणार आहे. यासाठी प्राधिकरणाने ‘वन टॅग’ (OneTag) ही बहुप्रतिक्षित पोर्टेबिलिटी सेवा सुरू केली आहे. विशेष म्हणजे, यासाठी वाहनाच्या काचेवर लावलेला जुना फास्टॅग स्टिकर काढण्याची किंवा नवीन स्टिकर विकत घेण्याची कोणतीही गरज नसून, ‘राजमार्गयात्रा’ या अधिकृत ॲपवरून ही प्रक्रिया घरबसल्या अवघ्या काही मिनिटांत पूर्ण करता येणार आहे

राष्ट्रीय महामार्गांवरून प्रवास करणाऱ्या देशभरातील कोट्यवधी वाहनधारकांसाठी केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्रालय आणि भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) अत्यंत दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. आता मोबाईल क्रमांकाप्रमाणेच वाहनावरील ‘फास्टॅग’ (FASTag) देखील एका बँकेतून दुसऱ्या बँकेत थेट पोर्ट करता येणार आहे. यासाठी प्राधिकरणाने ‘वन टॅग’ (OneTag) ही बहुप्रतिक्षित पोर्टेबिलिटी सेवा सुरू केली आहे. विशेष म्हणजे, यासाठी वाहनाच्या काचेवर लावलेला जुना फास्टॅग स्टिकर काढण्याची किंवा नवीन स्टिकर विकत घेण्याची कोणतीही गरज नसून, ‘राजमार्गयात्रा’ (Rajmargyatra) या अधिकृत मोबाईल ॲपवरून ही प्रक्रिया घरबसल्या पूर्ण करता येणार आहे.अधिकृत ॲपवर ही सेवा उपलब्ध झाली आहे.

जुना स्टिकर काढण्याच्या कटकटीतून कायमची मुक्ती

आतापर्यंत एखाद्या बँकेची सेवा समाधानकारक नसल्यास, तांत्रिक त्रुटी वारंवार येत असल्यास किंवा खात्यातून चुकीचा टोल कापला गेल्यास ग्राहकांना जुना फास्टॅग बंद करून नव्याने दुसऱ्या बँकेचा फास्टॅग खरेदी करावा लागत असे. वाहनाच्या समोरील काचेवर घट्ट चिकटलेला जुना स्टिकर काढताना काचेचे नुकसान होणे, काचेवरील डिफॉगरच्या तारा तुटणे, नवीन फास्टॅगसाठी पुन्हा अनामत रक्कम भरणे आणि तो घरपोच येईपर्यंत वाट पाहणे अशा अनेक त्रासांना वाहनचालकांना सामोरे जावे लागत होते. नव्या पोर्टेबिलिटी व्यवस्थेमुळे काचेवर तोच मूळ आरएफआयडी (RFID) स्टिकर कायम राहणार असून केवळ बॅकएंडला सेवा देणारी बँक बदलणार आहे.

कशी असेल पोर्ट करण्याची संपूर्ण कार्यपद्धती?

एनएचएआयने दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, फास्टॅग बँक बदलण्याची संपूर्ण प्रक्रिया डिजिटल आणि अत्यंत सुलभ ठेवण्यात आली आहे. यासाठी वाहनधारकाने सर्वप्रथम आपल्या मोबाईलमध्ये ‘राजमार्गयात्रा’ हे ॲप्लिकेशन उघडून फास्टॅगशी जोडलेल्या क्रमांकाद्वारे लॉगिन करावे लागेल. ॲपमध्ये उपलब्ध असलेल्या ‘वन टॅग’ या पर्यायावर जाऊन वाहनाचा नोंदणी क्रमांक (VRN) टाकल्यानंतर प्रणालीद्वारे पात्रतेची पडताळणी केली जाते. वाहन पात्र ठरल्यानंतर सध्याच्या बँकेकडून नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर सहा अंकी व्हेरिफिकेशन कोड (MVC) पाठवला जातो. हा सुरक्षा कोड नमूद केल्यानंतर ग्राहकासमोर उपलब्ध बँकांची यादी खुली होते. त्यातून आपल्या पसंतीची नवी बँक निवडून प्राथमिक केवायसी आणि नवीन व्हर्च्युअल वॉलेटची जोडणी पूर्ण करावी लागते. ही प्रक्रिया पूर्ण होताच संबंधित वाहनाचा फास्टॅग आयडी नव्या बँकेशी जोडला जातो.

जुन्या वॉलेटमधील शिल्लक रकमेचे काय होणार?

अनेक ग्राहकांच्या मनात बँक बदलताना जुन्या फास्टॅगमधील शिल्लक पैशांविषयी प्रश्न उपस्थित होत आहेत. यावर प्राधिकरणाने स्पष्टीकरण दिले आहे की, पोर्टिंगचा अर्थ जुने वॉलेट हस्तांतरित होणे असा नाही. नवीन बँकेकडे फास्टॅग यशस्वीपणे पोर्ट झाल्यानंतर जुनी बँक मागील फास्टॅग वॉलेट रीतसर बंद करेल. त्यानंतर प्रलंबित व्यवहारांची पूर्तता करून जुन्या खात्यातील उर्वरित रक्कम आणि जमा असलेली अनामत रक्कम (Security Deposit) नियमांनुसार थेट ग्राहकाच्या मूळ बँक खात्यात परतावा (Refund) म्हणून जमा केली जाईल. राष्ट्रीय देयक महामंडळाच्या (NPCI) केंद्रीय प्रणालीवर नवीन बँकेची नोंद अवघ्या काही वेळेत अद्ययावत होत असल्याने महामार्गावरील टोल नाक्यांवरून प्रवास करताना टोल कपातीत कोणताही खंड पडत नाही.

सहा महिन्यांचा ‘कूलिंग पिरियड’ लागू

प्रणालीचा गैरवापर रोखण्यासाठी आणि बँकांमधील तांत्रिक समन्वय टिकवून ठेवण्यासाठी या सुविधेसोबत एक महत्त्वाची अट लागू करण्यात आली आहे. त्यानुसार एकदा फास्टॅग नवीन बँकेत पोर्ट केल्यानंतर पुढील ६ महिने तो पुन्हा दुसऱ्या कोणत्याही बँकेकडे बदलता येणार नाही. या सहा महिन्यांच्या ‘कूलिंग पिरियड’नंतरच ग्राहकाला गरज भासल्यास पुन्हा बँक बदलण्याचा पर्याय खुला होईल.

पैशांची बचत आणि डिजिटल व्यवस्थेला बळकटी

देशभरात सध्या सुमारे १३ कोटींहून अधिक फास्टॅग वापरकर्ते असून राष्ट्रीय महामार्गांवर ९८ टक्क्यांपेक्षा जास्त टोल वसुली डिजिटल माध्यमातून होत आहे. अशा स्थितीत ‘वन टॅग’ पोर्टेबिलिटीमुळे कोट्यवधी रुपये खर्च करून दरवर्षी नव्याने बनवावे लागणारे प्लास्टिक टॅग, त्यांची वाहतूक आणि छपाईचा खर्च मोठ्या प्रमाणात वाचणार आहे. याशिवाय निकृष्ट सेवा देणाऱ्या बँकांना बाजूला सारून उत्तम ग्राहकसेवा देणाऱ्या बँकेची निवड करण्याचे स्वातंत्र्य मिळाल्याने ग्राहकांचे हित जपले जाणार आहे. ‘राजमार्गयात्रा’ ॲपवर यापूर्वीपासूनच उपलब्ध असलेल्या फास्टॅग वार्षिक पास, स्थानिक पास आणि १०३३ या २४ तास कार्यरत राष्ट्रीय आपत्कालीन हेल्पलाइनसोबत आता ही पोर्टेबिलिटी सेवा जोडल्याने राष्ट्रीय महामार्गांचा वापर अधिक सुकर आणि पारदर्शक झाला आहे.