युद्धबंदी संपताच युक्रेन-रशियात सायबर युद्धाचा भडका; दोन्ही देशांतील आणीबाणी इशारा यंत्रणांवर हॅकर्सचे हल्ले
आंतरराष्ट्रीय : एन वाय नवा भारत डिजिटल न्यूज नेटवर्क
युद्धबंदी संपताच युक्रेन-रशियात सायबर युद्धाचा भडका; दोन्ही देशांतील आणीबाणी इशारा यंत्रणांवर हॅकर्सचे हल्ले
कीव्ह : वृत्तसंस्था
रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील सहा दिवसांची तात्पुरती युद्धबंदी संपत असतानाच दोन्ही देशांमधील संघर्ष आता डिजिटल पटलावर अधिक तीव्र झाला आहे. आघाडीवरील ओलेश्की शहरातून नागरिकांना बाहेर काढण्याची मानवतावादी मोहीम पूर्ण होण्याच्या अवघ्या काही मिनिटे आधी, दोन्ही देशांच्या अधिकृत आणीबाणी इशारा प्रणालींना (इमर्जन्सी अ‍ॅलर्ट अ‍ॅप्स) सायबर हल्ल्यांचा मोठा फटका बसला. या हॅकिंगमुळे नागरिकांमध्ये अणुधोका आणि रासायनिक हल्ल्यांचे बनावट संदेश पोहोचल्याने काही काळ तीव्र संभ्रम निर्माण झाला.
रशियाच्या ताब्यात असलेल्या दक्षिणेकडील ओलेश्की शहरात अडकलेल्या नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी ही सहा दिवसांची मोहीम आखण्यात आली होती. रशियाच्या पूर्ण आक्रमकतेनंतरच्या काळात टिकलेली ही सर्वांत मोठी युद्धबंदी ठरली, ज्यातून शेकडो नागरिकांचे सुरक्षित स्थलांतर शक्य झाले. कीव्हमधील अधिकार्‍यांनी या उपक्रमामुळे शांतता चर्चेची पुढची दारे उघडतील अशी आशा व्यक्त केली असली, तरी मॉस्कोने याकडे केवळ एक स्वतंत्र मदतकार्य म्हणूनच पाहिले आहे. मोहीम संपताच दोन्ही बाजूंनी एकमेकांवर आघाडीवर सैन्याची जमवाजमव केल्याचा आरोप केला असून, त्यापाठोपाठ या सायबर हल्ल्यांची मालिका समोर आली.
या गोंधळाची सुरुवात युक्रेनच्या हवाई इशारा प्रणालीतील घुसखोरीने झाली. युक्रेनच्या ‘एअर रेड अ‍ॅलर्ट’ अ‍ॅपवर नागरिकांना किरणोत्सर्ग, रासायनिक अस्त्रे आणि हायपरसॉनिक क्षेपणास्त्रांच्या वापराबाबतचे खोटे इशारे गेले. युक्रेनच्या स्ट्रॅटेजिक कम्युनिकेशन्स केंद्राने या प्रकारामागे रशियन सायबर यंत्रणांचा हात असल्याचा आरोप करत, नागरिकांना अ‍ॅपवरील संशयास्पद संदेशांकडे दुर्लक्ष करण्याचे आवाहन केले.
दुसरीकडे, अवघ्या काही वेळात रशियाच्या आपत्कालीन मंत्रालयाच्या अधिकृत अ‍ॅपवरही असाच हल्ला चढवण्यात आला. या अ‍ॅपवरून रशियन नागरिकांना अण्वस्त्रांचा धोका निर्माण झाल्याचे खोटे संदेश धाडत भुयारी निवाऱ्यांचा तातडीने आश्रय घेण्याच्या सूचना दिल्या गेल्या. रशियाच्या आपत्कालीन मंत्रालयाने अ‍ॅपवरील सायबर हल्ल्याची पुष्टी करताना सांगितले की, प्रणाली पूर्ववत करण्याचे काम तातडीने हाती घेण्यात आले आहे. तसेच ही मोबाइल सेवा केवळ एक दुय्यम माध्यम असून सायरन, टीव्ही, रेडिओ आणि थेट संदेशांवर चालणारी मुख्य सार्वजनिक इशारा यंत्रणा पूर्णपणे सुरळीत कार्यरत असल्याचा दावा मॉस्कोने केला.
शस्त्रांची लढाई काही काळ थंडावली तरी थेट नागरिकांच्या सुरक्षिततेशी संबंधित डिजिटल पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करून मानसिक दहशत पसरवण्याचे नवे तंत्र आधुनिक युद्धात उघड झाले आहे.
