पंतप्रधान मोदींच्या AI मॉर्फ्ड व्हिडिओप्रकरणी मेटा इंडियाच्या प्रमुखावर गुन्हा दाखल
पंतप्रधान मोदींच्या AI मॉर्फ्ड व्हिडिओप्रकरणी मेटा इंडियाच्या प्रमुखावर गुन्हा दाखल
हैदराबाद :एन वाय नवा भारत डिजिटल न्यूज नेटवर्क
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासंदर्भातील एक डीपफेक आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या म्हणजेच एआयच्या साहाय्याने छेडछाड करण्यात आलेला व्हिडिओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणावर प्रसारित झाल्याप्रकरणी हैदराबाद सायबर क्राईम पोलिसांनी मोठी आणि कठोर कारवाई केली आहे. या प्रकरणी मेटा इंडियाचे प्रमुख अरुण श्रीनिवास यांच्यासह काही सोशल मीडिया वापरकर्त्यांविरुद्ध अधिकृतरीत्या गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. या घटनेमुळे केंद्र सरकार आणि सोशल मीडिया कंपन्यांमधील कायदेशीर व नैतिक संघर्ष पुन्हा एकदा तीव्र झाला असून, तंत्रज्ञानाच्या सुरक्षेचा आणि गैरवापराचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.
पोलिसांकडून मिळालेल्या सविस्तर माहितीनुसार, सोशल मीडियावर व्हायरल झालेला हा व्हिडिओ मूळचा एका राजकीय आंदोलनाच्या प्रसंगाशी संबंधित होता. मात्र, काही असामाजिक घटकांनी किंवा युजर्सनी त्यात आधुनिक एआय तंत्रज्ञानाचा गैरवापर करून छेडछाड केली आणि तो पूर्णपणे दिशाभूल करणाऱ्या स्वरूपात तयार केला. हा मॉर्फ केलेला आक्षेपार्ह मजकूर मेटाच्या मालकीच्या अत्यंत लोकप्रिय असलेल्या फेसबुक आणि इन्स्टाग्राम या दोन्ही मंचांवरून मोठ्या प्रमाणावर शेअर झाल्याचे तपासात समोर आले आहे. माहिती तंत्रज्ञान कायदा आणि भारतीय कायद्यांमधील इतर संबंधित दंडात्मक तरतुदींचे हे स्पष्ट उल्लंघन असल्याचे मानले जात आहे.
या प्रकरणाची व्याप्ती लक्षात घेऊन हैदराबाद पोलिसांच्या सायबर गुन्हे विभागाने या प्रकरणाचा तपास अतिशय वेगाने आणि सखोलपणे सुरू केला आहे. हा बनावट आणि डीपफेक व्हिडिओ नेमका कुणी तयार केला, तो सोशल मीडियावर इतक्या वेगाने कसा पसरला आणि अशा प्रकारची दिशाभूल करणारी सामग्री रोखण्यासाठी प्लॅटफॉर्म पातळीवर जी सुरक्षा व नियंत्रण यंत्रणा असणे आवश्यक असते, ती या प्रकरणात का अपुरी पडली, या सर्व बाजूंचा पोलीस कसून शोध घेत आहेत. या व्हिडिओच्या निर्मितीमध्ये आणि तो व्हायरल करण्यामागे प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्षपणे सहभागी असलेल्या प्रत्येकाच्या भूमिकेची चौकशी केली जात आहे.
विशेष म्हणजे, या घटनेच्या काही दिवसांपूर्वीच हैदराबाद सायबर क्राईम पोलिसांनी मेटा कंपनीच्या प्रतिनिधींना थेट नोटीस बजावली होती. प्लॅटफॉर्मवर वाढत्या प्रमाणात समोर येणारे एआय-संबंधित घोटाळे, आर्थिक फसवणुकीच्या बनावट जाहिराती आणि मॉर्फ केलेली दिशाभूल करणारी सामग्री तातडीने ओळखण्याबाबत व ती काढून टाकण्याच्या प्रक्रियेबाबत कंपनीकडून स्पष्टीकरण मागवण्यात आले होते. या पार्श्वभूमीवर थेट मेटा इंडियाच्या प्रमुखावरच गुन्हा दाखल झाल्यामुळे डिजिटल मध्यस्थांच्या उत्तरदायित्वाचा आणि नियमन पालनाचा मुद्दा देशात अत्यंत गंभीर बनला आहे.
