संकटाच्या काळात भारताला मोठा दिलासा ; इराणकडून होर्मुझ सामुद्रधुनीतील निर्बंधांतून भारताला विशेष सूट
संकटाच्या काळात भारताला मोठा दिलासा ; इराणकडून होर्मुझ सामुद्रधुनीतील निर्बंधांतून भारताला विशेष सूट
नवी दिल्ली : एन वाय नवा भारत डिजिटल न्यूज नेटवर्क
मध्य पूर्वेतील तीव्र तणाव आणि युद्धाच्या छायेत असताना जागतिक व्यापारासाठी एक अत्यंत दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. जगातील सर्वात संवेदनशील समजल्या जाणाऱ्या होर्मुझ सामुद्रधुनीमधून होणाऱ्या व्यापारी जहाजांच्या वाहतुकीवरील निर्बंधांमधून इराण सरकारने भारतासह चार प्रमुख देशांना मोठा दिलासा दिला आहे. इराणच्या संसदेच्या परराष्ट्र धोरण समितीचे वरिष्ठ अधिकारी अमीर हयात मोगद्दम यांनी इराणीयन स्टुडंट्स न्यूज एजन्सी अर्थात आयएसएनए या वृत्तसंस्थेला दिलेल्या माहितीनुसार, भारतासोबतच चीन, इराक आणि कतार या देशांना या निर्बंधांमधून विशेष सूट जाहीर करण्यात आली आहे.
रॉयटर्ससह विविध आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थांनी दिलेल्या वृत्तानुसार, इराणने आपल्याशी मैत्रीपूर्ण आणि व्यावसायिक संबंध असलेल्या देशांना प्राधान्य देत हा निर्णय घेतला आहे. भारताकडून इराणमध्ये होणारी औषधे आणि वैद्यकीय उपकरणांची निर्यात कोणत्याही अडथळ्याविना सुरळीत सुरू राहावी, हा यामागील प्रमुख उद्देश आहे. भारत हा औषध निर्मितीच्या क्षेत्रात आघाडीवर असल्याने, इराणी बाजाराला मिळणारा हा वैद्यकीय पुरवठा अबाधित ठेवण्यासाठी ही सवलत दोन्ही देशांसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरली आहे.
भारताच्या दृष्टीने हा निर्णय अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. भारत आपल्या गरजेच्या कच्च्या तेलाचा आणि एलपीजी तसेच एलएनजी गॅसचा मोठा हिस्सा याच सागरी मार्गातून आयात करतो. मागील काही महिन्यांत या मार्गावर निर्माण झालेल्या तणावामुळे आणि संघर्षामुळे भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेवर मोठा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाला होता. मात्र, इराणच्या या ताज्या निर्णयामुळे भारतीय जहाजांना या मार्गावरून सुखरूप ये-जा करता येणार असून, देशातील इंधन पुरवठा सुरळीत राहण्यास आणि संभाव्य महागाईच्या संकटापासून मोठा दिलासा मिळण्यास मदत होणार आहे.
या विशेष निर्णयात केवळ भारताचाच नव्हे तर इतर देशांचाही समावेश आहे. चीनला आपले राजनैतिक आणि व्यापारी संबंध सुरळीत ठेवण्यासाठी या मार्गावरून वाहतूक करण्याची मुभा देण्यात आली असून, त्यांना निश्चित पारगमन शुल्क अदा करावे लागत आहे. दुसरीकडे, कतार आणि इराक या देशांच्या जहाजांनाही या निर्बंधांपासून मुक्त ठेवण्यात आले असून, विशेषतः कतारच्या जहाजांना कोणत्याही शुल्काशिवाय ये-जा करण्याची परवानगी देण्यात आली आहे.
या संघर्षमय आणि अनिश्चिततेच्या वातावरणात भारताला मिळालेली ही सूट देशांतर्गत अर्थव्यवस्थेसाठी आणि ऊर्जा बाजारासाठी एक सकारात्मक पाऊल ठरले आहे. भविष्यातील जागतिक घडामोडींवर भारताला अजूनही बारीक लक्ष ठेवावे लागणार असले, तरी तूर्तास या सागरी पेचप्रसंगातून भारताची ऊर्जा आणि व्यापाराची गाडी रुळावर राहण्यास मोठी मदत मिळणार आहे.
